PvdA/GroenLinks wil energietransitie met zonnevelden én windmolens

De afgelopen maanden is veel gesproken over de lokale vertaling van de energietransitie, en dan vooral de daarvoor benodigde zonnevelden en windmolens. Na drie inspraakavonden heeft de gemeenteraad besloten om windmolens op voorhand uit te sluiten. Dat resulteert in een gemankeerd plan dat de klimaatcrisis niet serieus neemt. PvdA/GroenLinks heeft daarom tegen het voorstel gestemd.

Fractievoorzitter Pieter Kroon: Om de klimaatcrisis het hoofd te bieden zijn zowel zonnevelden als windmolens nodig. Een transitie met alleen zonnevelden is te eenzijdig en zorgt voor een onbalans in de energielevering. Daarmee worden de maatschappelijke kosten fors verhoogd, de aansluitbaarheid op het net bemoeilijkt en dat vertraagt de energietransitie. Wat PvdA/GroenLinks betreft wordt de verdeling en inrichting per zoekgebied aan de inwoners van dat gebied gelaten, waarbij uiteraard serieus rekening gehouden wordt met landschap, geluid en gezondheid. Helaas is anders besloten.”

Klimaatcrisis serieus nemen met zon én wind
De gemeenteraad heeft in 2016 via een motie van PvdA/GroenLinks tot doel gesteld dat de gemeente De Ronde Venen in 2040 klimaatneutraal zal zijn. Daarvoor is het allereerst nodig om energie te besparen, de gemeentelijke plannen gaan uit van 35% energiebesparing in 2040. Hoe dat te realiseren is onderdeel van de gemeentelijke Transitievisie Warmte, die later dit jaar naar de raad komt.

Bij 35% energiebesparing blijft er een restopgave over om in te vullen met de opwek van schone energie. Daarvoor moeten de daken uiteraard optimaal benut worden, goed voor naar verwachting 20% van de energieopwekking. Verder wordt er het nodige verwacht van innovaties en dus nieuwe opwekmethoden zoals bijvoorbeeld zonnecellen in ramen en wegen, goed voor naar verwachting 30% van de energieopwekking.

De resterende 50% kan alleen opgewekt worden met de enige nu beschikbare grootschalig toepasbare en schone opwekmethoden: zonnevelden en windmolens. Het is essentieel dat er gekozen wordt voor een combinatie, in verband met de aansluitbaarheid op het stroomnet en balans in de energieopwekking het jaar door. Kiezen voor alleen zonnevelden verhoogt de maatschappelijke kosten en bovendien is de ruimtelijke impact een stuk groter: één windmolen van 175 meter wekt evenveel stroom op als 10 hectare (ongeveer 16 voetbalvelden) zonneveld. Als we zon en wind combineren kunnen we als gemeente met bijvoorbeeld 200 hectare zonneveld en 10 windmolens klimaatneutraal zijn in 2040.

Voorrang voor lokale initiatieven
De afgelopen maanden hebben we van inwoners veel zorgen gehoord over specifieke locaties, geluid en gezondheidseffecten en ook de roep om windmolens uit te sluiten. Daarnaast waren er inwoners die concrete suggesties en verbetervoorstellen gedaan hebben en inwoners die de urgentie van de aanpak van klimaatverandering benadrukten, als ook de lokale verantwoordelijkheid die we daar als gemeente in hebben.

We hebben enthousiaste groepen gehoord als Duurzaam Jong De Ronde Venen, en bewonersgroepen die de ambitie hebben om gezamenlijk, in samenwerking met grondeigenaren, agrariërs en inwoners, en dus mét draagvlak, een plan te realiseren voor opwek met zonnevelden en/of windmolens in de eigen woonomgeving. Dan gaat het bijvoorbeeld om de kerngroepen van de Energieke Rondeveners, maar ook om andere lokale initiatieven in de gemeente. Deze initiatieven wil PvdA/GroenLinks graag optimaal de ruimte bieden, en daartoe hebben we een nagenoeg raadsbreed ingediende motie gesteund. Deze motie is aangenomen.

Landschapsarchitect, representatief draagvlak en weidevogels/natuur
Verder heeft PvdA/GroenLinks het voorliggende plan met moties verbeterd. Allereerst met de motie ‘Landschapsarchitect’ die mede werd ingediend door het CDA. Deze motie draagt het college op om in de gebiedsprocessen en bij lokale initiatieven vroegtijdig een landschapsarchitect te betrekken, zodat te realiseren energieprojecten optimaal kunnen worden ingepast in het landschap. Deze motie werd aangenomen.

Ook hebben we de motie ‘Representatief draagvlak’ ingediend, eveneens met mede-indiening van het CDA. Deze motie vroeg om in de gebiedsprocessen en bij de lokale initiatieven in te zetten op een draagvlakmeting op basis van representativiteit. Zodat de mening van zoveel mogelijk inwoners(groepen) gehoord wordt, hun mening wordt meegenomen en daarmee het draagvlak bij de lokale bevolking bekend is bij de te realiseren initiatieven. Daarmee ontstaat een reëel beeld van het draagvlak, en dus niet alleen de mening van mensen die vooraan staan om die te geven. PvdA/GroenLinks vindt het daarbij ook belangrijk dat de stem van jongeren gehoord wordt, het gaat in belangrijke mate over hun toekomst en zij zijn tot nu toe weinig aan het woord geweest. Ook deze motie werd aangenomen.

Als laatste dienden we de motie ‘Een plus voor natuur en weidevogels’ in. Deze motie vroeg om in de randvoorwaarden voor zonnevelden en windmolens de inspanningsverplichting op te nemen, dat bij energieopwekking in Natuurnetwerk Nederland (NNN) of Weidevogelkerngebied waar mogelijk een deel van de opbrengst te benutten voor verbetering van de natuurwaarden en het leefgebied van weidevogels. Helaas werd deze motie verworpen. Overigens geldt voor het Natuurnetwerk Nederland dat het vrijwel geheel is uitgesloten uit de zoekgebieden, dus zal energieopwekking daar niet snel plaatsvinden.

RES-bod 2030
Naast het eigen plan van de gemeente om in 2040 klimaatneutraal te zijn, wordt van De Ronde Venen ook verwacht dat we een bijdrage leveren aan de opwek van energie in de Regionale Energiestrategie (RES) van de regio U16. Nederland is ingedeeld in 30 RES-regio’s die elk een bod doen op het landelijke doel van 35 TWh energieopwekking met zonnevelden en windmolens op land in 2030. Dit doel komt voort uit het klimaatakkoord.

De bijdrage van De Ronde Venen aan de RES U16 komt niet bovenop de eigen plannen voor 2040, maar vraagt van de gemeente om aan te geven hoeveel we daarvan in 2030 aan energieopwekking op land en op dak gerealiseerd denken te hebben. PvdA/GroenLinks heeft hiertoe een amendement van CDA en D66 mede ingediend, om voor 2030 50% van onze eigen doelstelling voor 2040 bij te dragen. Dit amendement is aangenomen.

Pieter Kroon: We hebben het voorstel op belangrijke punten bij kunnen sturen. Dan gaat het om voorrang voor lokale initiatieven, goede landschappelijke inpassing met een landschapsarchitect, een goed onderbouwde lokale draagvlakmeting bij energieprojecten en een realistisch en ambitieus RES-bod, passend bij de gemeentelijke ambities. Het plan vaststellen zonder de mogelijkheid van windmolens, maakt het echter een gemankeerd plan. Een plan dat de keuze van inwoners over hun eigen leefomgeving wegneemt. Een plan dat de aanpak van de klimaatcrisis en daarmee de urgentie van de energietransitie niet serieus neemt. Dat is geen plan dat PvdA/GroenLinks kan steunen en daarom hebben we tegen het voorstel gestemd.”